Kazimierz Iwaszkiewicz – mostowniczy trocki (1687–1708). Aktykacja testamentu Jego Mości Pana Kazimierza Iwaszkiewicza Daukszyszki, 6 czerwca 1703 r.

 Kazimierz Iwaszkiewicz – mostowniczy trocki (1687–1708).

[k. 688] 280. Aktykacja testamentu w Bogu zeszłego z tego świata Jego Mości Pana Kazimierza Iwaszkiewicza służąca tak małżonce Jego Mości jako i potomstwu Ich Mościów Daukszyszki, 6 czerwca 1703 r.

Roku tysiąc siedemsetnego trzeciego miesiąca Junia dwudziestego szóstego dnia Na urzędzie Jego Królewskiej Mości dworu oszmiańskiego przede mną, Hieronimem Kazimierzem Komarem, podstolim mozyrskim, podstarościm sądowym powiatu oszmiańskiego, postanowiwszy się oczewisto a na urzędziea Jej Mość Pani Justyna Kwincianka Kazimierzowa Iwaszkiewiczowa testament małżonka swego pokładała i do akt ksiąg grodu oszmiańskiego podała na rzecz i osobom w nim we śrzedzinie wyrażoną dany i służący, prosząc, aby był przyjęty i do ksiąg wpisany, którego ja, podstarości, oglądawszy i czytanego wysłuchawszy dałem ony do ksiąg wpisać, który wpisując w te księgi słowo do słowa, tak się w sobie ma:

W imię Przenajświętszej Trójcy, Ojca, Syna i Ducha Świętego, Boga w Trójcy Świętej Jedynego, stań się ta rzecz ku wiecznej pamięci. Amen. Widząc to zapewnie, iż każdemu żyjącemu człowiekowi nic pewniejszego być nie może nad śmierć, która zwykła czasem i niespodziewanego, i co większa w niegotowości z tego świata prędko zbierać, zaczym to zważywszy ja, Kazimierz Iwaszkiewicz, ziemianin Jego Królewskiej Mości powiatu oszmiańskiego, na ten czas będąc w słabości zdrowia mojego, jednak na zmysłach, baczeniu dobrym, z rekolekcją i zupełną pamięcią [k. 688v] moją, wcześnie za dobrego zdrowia mojego zamyśliłem sobie wcześnie, mając pozwolony od najwyższego Pana czas i moment do rozrządzenia, tym testamentem moim, to co mi Bóg dał z łaski swej świętej do szafunku mego, ponieważ zdrowy chorobie, a chory śmierci podlegać musi i każdemu człowiekowi lub krótko lub długo ten dług z woli jego świętej wypłacić potrzeba, pamiętając na straszny sąd boski przed który stanąć, i stanąwszy usprawiedliwić się i dać rachunek z całego wieku swojego, potrzeba. Mając to w dobrej pamięci mojej wcześnie, za dobrego zdrowia mojego, uważyłem to sobie, aby po śmierci mojej do jakowych trudności, warchołów, nienawiści, a strzeż boże, przekleństwa nie przychodziło między pozostałą małżonką moją miłą, Jej Mości Panią Justyną Kwincianką Kazimierzową Iwaszkiewiczową, z dziatkami małemi i lat niemającemi, i między Ich Mościami Pany bracią moimi rodzonemi, jeszcze niedzielnemi w swoich i moich częściach, to jest w majętnościach leżących ojczystych dziedzicznych, macierzystych, kupnych i przykupnych, także i spadkowych po dobrodzieju Jego Mości Panu Krzysztofie Iwaszkiewiczu, stryju, na nas wszystkich sukcesiwe spadłych i należących do równego działu. A tak we wszystkim stosując się do woli Najwyższego Pana, gdy mnie Bóg Twórca nieba i ziemie z tego mizernego padołu świata do chwały swej świętej powołać zechce, tedy naprzód duszę moją grzeszną w ręce jego święte polecam i oddaję, mając niechybną nadzieję moją w krwawej niewinnej męce Jezusa Chrystusa Pana, Zbawiciela mojego, który zgładziwszy cięszkie grzechy moje, za przyczyną jednak Przenajświętszej Panny Maryi, Matki Bożej i wszystkich [k. 689] Świętych Aniołów bożych, do chwały Swej Świętej przyjąć będzie raczył. Ciało moje grzeszne jako proch i ziemia, tejże ziemi ma być wrócone i oddane, które ma być schowane w kościele ostrowieckim u Ich Mościów wielebnych księży ojców dominikanów porządkiem chrześcijańskim katolickim bez kosztu wielkiego i bez pompy tego świata niepotrzebnej, gdyż to ceremonia dla świata, nie dla dusznego zbawienia. Tylko o to upraszam, aby na ten czas przy pochowaniu ciała mego jako najwięcej być może księży, kapłanów dla odprawienia mszy, ofiar świętych, za duszę moją i ubogich, na których naznaczam złotych pięć na jałmużny święte, przez ręce miłej małżonki mojej, Jej Mości Pani Justyny Kwincianki Kazimierzowej Iwaszkiewiczowej, i z Ich Mościami Pany bracią i siostrami, także z Ich Mościami Pany przyjaciółmi moimi, ciało moje grzeszne ma być schowane. Na który to pogrzeb mój naznaczam złotych dwadzieścia od miejsca, na dzwony i inne potrzeby i osobliwie na msze święte złotych dziesięć. Tamże w Ostrowcu ubogim, jako się wyżej namieniło, złotych pięć na jałmużny święte. Przy tym i na inne kościoły, to jest na msze święte do kościoła solskiego złotych pięć, do kościoła żuprańskiego na msze święte złotych pięć. Do kościoła w Oszmianie ojców dominikanów na msze święte złotych pięć. Do kościoła franciszkańskiego ojców franciszkanów na msze święte złotych pięć, o to proszę małżonki mojej miłej, aby to za duszę moją nie bawiąc oddane było. Także Ich Mościom Panom [k. 689v] kreditorom naszym dług zaciągniony na nasze potrzeby powinna będzie oddać: Jego Mości Panu Stanisławowi Tronowiczowi284 złotych sto czterdzieści, Jego Mości Panu Adamowi Kowzanowi sto dwadzieścia i trzy, Jego Mości Panu Janowi Wołoćkowi talarów twardych dziesięć, Jego Mości Panu Michałowi Aleksandrowiczowi, urzędnikowi jakinstańskiemu, złotych dwadzieścia i beczkę owsa, trzeba oddać półtory beczki, Jego Mości Panu Michałowi Protnickiemu złotych dziesięć, Jego Mości Panu Michałowi Siatyckiemu talar bity jeden, w Wilnie gospodarzowi, gdzie stawaliśmy, Kozaczekowi, złotych cztery i za świecę. Te długi nasze spólnie zaciągnione takim sposobem mają być wypłacone, ponieważ gotowej leżącej sumy nie masz i nie zostawuję, jednak koń mój szerścią dropiaty na stajni zostaje, za którego dałem sam talarów bitych siedemdziesiąt, oprócz wiktu i kosztu mego łożonego na niego, którego to konia zbywszy małżonka moja miła ma długi powypłacać Ich Mościom Panom kredytorom. I naprzód nim długi wypłacone będą, proszę i posetno proszę miłej małżonki mojej, aby za duszę moją, com naznaczył, do którego kościoła, aby to nie bawiąc się oddane było, pokornie proszę. W czym Jego Mości Pana Stanisława Iwaszkiewicza jako brata rodzonego i dobrodzieja upraszam i miłością braterską obowiązuję przed majestatem boskim, aby w tym małżonce mojej miłej pozostałej sierocie w tak nagłej potrzebie chciał być radą i pomocą, za co sam Bóg nagrodą będzie.

A co się tknie bliankietów dwóch niezapisanych jeden na samą rzecz, a drugi na przyznanie tego od dobrodziejów Panów [k. 690] rodziców moich mnie dane na majętność Hrynkowszczyznę w Dowkszyszkach, w powiecie oszmiańskim leżącą, zastawnym sposobem z kartą napisaną do jenerała na intromisją do podania we trzech tysiącach złotych, tylko dodane do pewnego czasu, to jest do wydzielenia części równej między nami bracią we wszystkich dobrach leżących ojczystych i macierzystych, kupionych i spadkowych, które to bliankieta niezapisane, tylko notacyja na złożeniu zapisana, sama suma na co służące dzień i rok Jego Mości Panu Michałowi Deynarowiczowi, podczaszemu inflanckiemu, jako przyjacielowi powierzałem. których to bliankietów Jego Mość Pan podczaszy inflancki i za kilkakrotnym upomnieniem moim wrócić nie chciał i nie wrócił. A podobno na postępek jakowyś, to tedy objaśniam tym testamentem moim, o co o to proces na Jego Mości jest do grodu zaniesiony. Po wtóre, bliankieta także dwa niezapisane na samą rzecz i na list do przyznania z notacyją na złożeniu tych bliankietów na jako rzecz daną i zapisaną, to jest za posag na ten czas obiecany małżonce mej za tysiąc złotych. Dwa tysiące złotych ma być na tych bliankietach napisano temuż Jego Mości Panu podczaszemu inflanckiemu do wiernych rąk, jako przyjacielowi powierzałem. Które te dwa bliankiety pośledniejsze małżonce mojej miłej z dziatkami naszymi mają należeć do wypłacenia tych dwóch tysięcy złotych z tejże części leżącej i majętności, która ma być wydzielona za równo, jak jednemu, tak i drugiemu we wszystkich [k. 690v] dobrach leżących wyżej mianowanych, jednak po długim życiu dobrodziejki rodzicielki naszej. A póki żyje dobrodziejka rodzicielka nasza, tedy do żadnego działu nie przystępowaliśmy i przystąpić nie możemy, chybaby już za dobrowolnym pozwoleniem samej dobrodziejki, w czym nie naruszaliśmy osobliwej łaski i miłości rodzicielskiej, to jest wolna sobie jako matka i Pani na wszystkich dobrach, gdzie chcąc i jako chcąc rozkazywać, rządzić i dysponować. Długi Panów rodziców naszych różnymi czasy i listy na różne zapisy zaciągnione do tych długów wszyscy my bracia rodzeni i siostry nasze z powinności naszej i kożdy z części swojej nie obciążając sumienia, tak dobrodziejów rodziców naszych, jako i my z osób naszych do wypłacenia przystąpić powinniśmy. A jeżeli po śmierci mojej małżonka moja miła za mąż pójść miała, to tedy przy tysiącu złotych i przy połowie ruchomości mojej wszelkiej ma zostać. A drugi tysiąc złotych córkom naszym ma należeć i do tego co miłość i łaska macierzyńska będzie mogła wyświadczyć. A synowi naszemu Antoniemu Iwaszkiewiczowi, temu część moją majętności leżącej z wydziału równego między Ich Mościami Pany bracią moją ma należeć i połowa ruchomości mojej wszelkiej, co się jeno ruchomością nazwać może. Do dojścia lat onego ma tym dysponować małżonka moja miła, jako matka, i na tej wydzielonej części ma mieć spokojne mieszkanie [k. 691] i onej wszystkim zażywanie bez żadnej przeszkody ni od kogo. Jeżeliby z woli Najwyższego Pana potomstwa naszego, którego z nich albo by i wszystkich w żywocie nie stało, tak z męskiej, jako i z białogłów płci, tedy te dwa tysiące złotych z połowy ruchomości mojej wszystkiej a wszystkiej, to jest w bydle, w koniach, w zasiewkach wszelkich, w ochędóstwie szlacheckim, w sprzęcie domowym, owo zgoła wszystkiego a wszystkiego połowicę, małżonce mojej miłej wiecznemi czasy daję, daruję i zapisuję. I część moja z połową ruchomości takowejże w tenże dom mój między Ich Mości Panów braci ma się dostać i wrócić. Kończąc ten mój testament ostatniej woli mojej za osobliwych dobrodziejów, protektorów, opiekunów naznaczam i upraszam Jego Mości Pana Antoniego Poźniaka, cześnika oszmiańskiego, Jego Mości Pana Stanisława Biesieckiego i Jego Mości Pana Stanisława Iwaszkiewicza, brata rodzonego mojego, i za osobliwego egzekutora tego testamentu mojego upraszam, moich wielce miłościwych Panów, aby po śmierci mojej pozostałej miłej małżonce mojej w sieroctwie z maleńkimi dziatkami mojemi miłościwemi dobrodziejami, opiekunami i protektorami być chcieli, pokornie upraszam. Oraz miłą małżonkę moją żegnam i dziękuję za miłość małżeńską i za wszelkie afekta wyświadczone w uczciwym pożyciu. Żegnam dziatki moje maleńkie i błogosławię błogosławieństwem moim ojcowskim i boskim, niech Najwyższy Pan w potomne czasy koronuje i błogosławi. Żegnam dobrodziejkę Panią rodzicielkę. Żegnam wszystkich Ich Mości Panów bracią moją i siostry, dziękuję za osobliwą łaskę i miłość, żegnam [k. 691v] wszystkich Ich Mościów Panów przyjaciół moich, sąsiad. Przepraszam, jeżelim w czym kiedy uraził ku sobie, proszę wybaczenia. A przy sprawowaniu tego testamentu mojego nie mogąc zasiąc dla podpisów Ich Mościów Panów urzędników, tak ziemskich, jako i grodzkich oszmiańskich, tedy obywatelów tego powiatu oszmiańskiego uprosiłem ustnie i oczewisto, którzy Ich Mościowie za ustną i oczewistą prośbą moją do tego testamentu mego przy podpisie moim i przy pieczęciach ręce swoje podpisać raczyli. Pisan w Daukszyszkach roku tysiąc siedemsetnego trzeciego miesiąca Junia szóstego dnia. U tego testamentu podpisy  rąk, tak samego aktora, jako Ich Mościów Panów pieczętarzów temi słowy: Do tego testamentu podpisuję się Kazimierz Iwaszkiewicz. Ustnie i oczewisto proszony pieczętarz od Jego Mości Pana Kazimierza Iwaszkiewicza do tego testamentu podpisałem Aleksander Hałka. Ustnie i oczewisto proszony pieczętarz od Jego Mości Pana Kazimierza Iwaszkiewicza do tego testamentu podpisałem Stanisław Ihnatowicz. Ustnie i oczewisto proszony pieczętarz od Jego Mości Pana Kazimierza Iwaszkiewicza do tego testamentu podpisałem Jan Węsławowicz. Który to testament za podaniem onego przez osobę wierzchu wyrażoną, jest do ksiąg grodzkich spraw wieczystych powiatu oszmiańskiego przyjęty i wpisany .

TOM 2 Księga grodzka oszmiańska dostępna do pobrania! - Portal Polaków na Białorusi