Przejdź do głównej zawartości

Posty

Wyświetlanie postów z 2025

DO SIEGO ROKU 2026

  Facebook Facebook

Opowieści o Shumilishki

  Na ilustracji: tak wyglądał grudzień Oszmiański 250 lat temu Jeśli zajrzeć do starych map, to po lewej stronie Gudogai znajduje się folwark Gudogai, a nad nim wioska Shuneliszka.. Ok, to dalej pełzajmy z lupą na mapie... Po lewej stronie Zhupranu znajdujemy małe Szumeliszki, a poniżej nich Wielkie Szumeliszki. Naprawdę? Dzięki Bogu! Więc jak to jest słuszne, Shumelishki czy Shumilishki? Początkiem było słowo. Dużo później narodziło się słowo pisane. Nie ma różnicy między Shuneliszkami, Shumeliszkami i Shumiliszkam i dla słowa mówionego. A kto słyszał i kto zapisał, cała ta sprawa jest zmienna. Około 2 miliony razy w ten sposób i około 2 miliony razy inaczej. Na którym brzegu powinniśmy wylądować? Za kim stoi większość? Pomożesz mi liczyć? Ale do rzeczy. 1590 - Szumiliszki / Szumeliszki należą do Mateya Grodzy, którego śmierć w 1616 roku przeszła na jego synów Aleksander i Michał. Synowie nabyli folwarki Sharmedzi koło Ostrowieckiego do Szumiliszki i podzielili ziemi...

Polany - rys historyczny powiat oszmiański.

  Posiadłość Polany w pow. oszmiańskim woj. wileńskiego w 1886 r.. Fotografie Józefa Czechowicza Pola -Odwiedzam Chesława Jankowskiego... Łąki. Odwiedzam Chesława Jankowskiego... Część pierwsza. Ku naszemu najgłębszemu żalu, Cheslav Karlovich się nie pojawił. Troszkę się rozgrzaliśmy. Lata są jak ta 100. Bardzo bolesne. No i zasypał pytania i są dla niego świeże wiadomości... Zanim zaczniecie opowiadanie o Polanii, musicie zdecydować, które. Rozszerzenia Oshmyan są bogate w pola działające, przemianowane i dawno zapomniane. Pierwsza, którą zapisaliśmy w dokumentach, wzmianka o nazwisku Polana pochodzi z 1585 roku. Ale z pewnością nazwa Poliany jest prawie tak stara jak terminy pole, łąka i łąka. W 1585 roku wdowa Franciszka Varakomskaja sprzedała część Polanu Antonowi Akhremowiczowi za 300 kopas litewskich pieniędzy. Nie jest określone, kim są Polanie. A potem w dokumentach spotykamy Polyany Wiesztortowskie, Polyany-Budzilki (Budziszki), Polyany-Lovtsishki, Polyany-Stempkovshch...

11 listopada 1918

  Dworzec Wileński we zbiorach archiwalnych Facebook   Facebook Facebook Dworzec Wileński we zbiorach archiwalnych

Jak wyglądały polskie cmentarze w przeszłości we Wszystkich Świętych, Zaduszki i nie tylko.

    Tak wyglądały polskie cmentarze w przeszłości we Wszystkich Świętych, Zaduszki i nie tylko. Zobacz archiwalne zdjęcia | Głos Wielkopolski Obchody Wszystkich Świętych na starych zdjęciach. Zobacz, jak było dawniej Polska tradycja, o której mało kto dziś pamięta. Przypomniał o niej serial „1670”

Rodzina Vilkantsov Wielkanoc z powiązaniami z rodziną Iwaszkiewicz.

  Vilkanets - Velkanoc /Wielkanoc/ - Wielkanoc. Czyli pochodzenie nazwiska wiąże się z Wielkanocą? Nic wielkiego. Najprawdopodobniej nazwisko wywodzi się od słowa wilk /wilk/. Na rzecz tej wersji herb rodzaju: Głowa Wilcza / Wilcza Głowa/. Vilkanets jest jakby wilkiem. Rodzina Vilkantsov jest bardzo trudna do badań genealogicznych ze względu na imponujące rozprzestrzenianie się tej rodziny. Prawdopodobnie głównym gniazdem rodzaju był hrabstwo Lida, w którym Shishko Przestawowicz-Wilkanets już w 1572 roku posiadał nazwę Vilkansi (Vilkantsovskoye). Wilkanie wielokrotnie trenowali w grodzieńskim DDS - w 1820, 1833, 1834, w Wileńskim - w 1799, 1804, 1852. Od hrabstwa Lida do Oshmyansky, starzy sąsiedzi. A od 1670 r. w Oszmiańskich dokumentach prawnych (nazwisko Pomerech Oszmiański) znajduje się nazwisko Wilkanets. W drugiej połowie XVIII wieku Wilkansi można zobaczyć w Wiszniewskaya (Tupchi, Girbenenta), Geranońskaya (Kochany, Kutskuns), Tsudzenishskaya (Golginishki, Ganevichi), są...

215 lat Cmentarza Bernardyńskiego w Wilnie.

  W październiku 2025 r. przypada wyjątkowa rocznica - mija dokładnie 215 lat od momentu założenia Cmentarza Bernardyńskiego w Wilnie. Ta zabytkowa nekropolia, częściowo objęta opieką przez Społeczny Komitet Opieki nad Starą Rossą (SKOnSR), położona malowniczo na Zarzeczu, pomiędzy ulicami Połocką i Żwirową, tuż przy prawym brzegu Wilenki, skrywa wiele fascynujących historii. Z zachowanych dokumentów wiadomo, że pierwszą osobą pochowaną na tym cmentarzu był Antoni Skimborowicz. Jego pogrzeb odbył się 2 października 1810 r. (według kalendarza juliańskiego 20 września). Niestety, jego nagrobek nie przetrwał do naszych czasów. Z okazji tej okrągłej rocznicy chcemy Państwu przybliżyć trzy mało znane fakty związane z Cmentarzem Bernardyńskim, ciekawostki, które rzucają nowe światło na jego tajemnice! Od bramy aż do głównej kaplicy, tuż za ogrodzeniem cmentarza, kiedyś stały cztery drewniane domy. Ich okna wychodziły prosto na nekropolię. Wyglądało to tak, jakby domy obserwowały c...

Kolekcja Izabelli Iwaszkiewicz-Richter "Archiwum Pełne Pamięci" - Inwentarz Archiwalny IPN.

  Darczyńcy - Archiwum Pełne Pamięci Ocal historię Inwentarz archiwalny IPN       Szukaj | Inwentarz archiwalny IPN Aktotwórca 18175 | Inwentarz archiwalny IPN IPN Gd 1385/25 | Inwentarz archiwalny IPN Przekaż dokumenty - Archiwum Pełne Pamięci Ocal historię                                                                         

Wojniusz - Wojownik i powiązanie z rodziną Iwaszkiewicz

W 1650 roku. żyło dwóch braci: Bartłomiej i Andriej Voyniushi.  Bartłomiej zmarł przed 1669 r., a Andrzej w 1669 r. podpisał testament Katarzyny (Chizh), żony Rafaela Iwaszkiewicza z Wołockoje Wołockoje.  Nic jeszcze nie wiadomo o potomstwie Andrieja. A Bartłomiej odszedł przynajmniej syn Jan i jego córka Marianna (poślubiona Penkowskaja). Jan zmarł pod koniec kwietnia-na początku maja 1669 roku. Wygląda na to, że był jeszcze wystarczająco młody, nie był żonaty i poprosił o pochowanie w ostrowieckim klasztorze dominikanów. Kolejny znany Jan Voyniusz urodził się przed 1672 roku, posiadał majątek Gudeli-Polyana, jego żoną była Katerina Grodz. 14.07.1691 Jan i Katarzyna Voyniushi kupili posiadłość Poliana-Dziadovszchizna (z chłopami) od Michaiła Stanislava i Sofii (Ostrovskaya) Talvids-Panfilov (z chłopami). Jan i Katarzyna zostawili synów Jerzego, Michała, Kazimierza i Antona. Drzewo genealogiczne linii rodziny Oshmyan ma ponad trzysta imion w ciągu 10 pokoleń; z datami urod...

Trybunał Litewski

  Powiat oszmiański miał własne sądy grodzki i ziemski. Istniały również sądy szambelańskie i ugodowe, ale dwa pierwsze były najważniejsze. Wśród innych niezaprzeczalnych zalet, materiały sądowe stanowią dla nas nieocenione źródło informacji genealogicznych. Chociaż znaczna część starych dokumentów oszmiańskich zginęła w pożarze miasta, który miał miejsce w nocy z 6 na 7 sierpnia 1837 roku (szczegółowy opis okoliczności zdarzenia znajduje się w postach grupy – autor postu nie mógł odnaleźć tego „starego”, ale możemy go powtórzyć, jeśli chcecie), wiele z nich przetrwało i wciąż zadziwia nasze niedojrzałe umysły. Na szczęście, do 1837 roku wiele późniejszych zaginionych dokumentów zostało powielonych w nowych sprawach sądowych, wyciągach, korespondencji i wnioskach, i same poszły w świat. Ze względu na bliskość Oszmiany do Wilna, wielu działaczy oszmiańskich odwoływało się do sądów wileńskich i ziemskich, a także bezpośrednio do Najwyższego Trybunału Litewskiego. O tym właśnie porozm...

Taryfa kurzących się dymów powiatu oszmiańskiego 1775r

" Przedstawiam moje kolejne opracowanie z dokumentów archiwum LVIA z Wilna.Pozdrawiam serdecznie , Łukasz Majtka Na podstawie dokumentów z Litewskiego Państwowego Archiwum Historycznego w Wilnie (sygnatura 11-1-1584) dnia 29/08/2025 przepisał Łukasz Majtka. Słowem wstępu: Nazywam się Łukasz Majtka, jestem genealogiem – amatorem. Od kilkunastu lat badam historię swojej rodziny –potomków szlachty WKL (głównie z powiatów oszmiańskiego, lidzkiego i wileńskiego). Wśród moich przodków występują m.in. następujące nazwiska: Adamowicz, Bienkuński, Boban, Bohuszewicz, Bohuszko, Bokszczanin, Bryndza, Bujko, Bychowiec, Chodźko, Dokurno, Dziedziul, Grodź, Hałko, Herman, Iwaszkiewicz , Jundziłł, Kamiński, Kodź, Kościukiewicz, Krupski, Kuszelewski, Ligowski, Łodziato, Mieczkowski, Muraszko, Narkiewicz, Ostrouch, Popławski, Rodziewicz, Rzeczycki, Ryntowt, Sadowski, Sawicki, Stacewicz, Stempkowski, Szczęsnowicz, Szymonowicz, Taraszkiewicz, Tołokoński, Upicki, Uszkurewicz, Wiesztort, W...

KOLONIA JURSZANY

  KOLONIA JURSZANY W różnych czasach, z różnych powodów i w innych okolicznościach, migranci (którzy nazywali kolonistami) przybyli na ziemię Oszmejską i osiedlili się tam lub siedem kompaktowo, organizując istniejące osiedla „nowe mikrodzielnice”, zwane koloniami. Kolonia Jurszana zaczęła być wspominana w metryce Kościoła Tsudzenskiego od 1785 roku. Także, ale później kolonie Sproguna, Galina, Medryki, Czernuszka (parafia Borun), Blikany, Pasek, Łosha, Stymoni, Hanewo, Marimonty, Bunyany, Stempkowszyzna , Szlapakowshizna, Kołtunowka, Mokrzhitsa, Grodzi, Romeiki... (lista jest bardzo niekompletna). Kraj Oszmiański był bogaty w kolonię... Ciąg dalszy chronologicznego kanału/wydarzeń/ludzi Jurszany: 1809-1820 - kanonik Inflantu, proboszch Krew, emerytowany profesor Franciszek Zaenkowski wielokrotnie wniósł przeciwko OHSM. skarbnik Adam Krepstul (z Jurszanu) i pesory Shlapikovshizna Anna (matka), Anton, Tomash i Yusef (synowie) Offanov. 1810 - Suzanna Krepstuleva prawą "kredyta...

Szlachetne Przedmieścia Jurszan

  Tak, dawno temu Jurszany były szlacheckim przedmieściem. Przedmieście to zbiór szlacheckich gospodarstw, mniej lub bardziej zwartych, rozmieszczonych na określonym obszarze. Jeśli wieś była zbiorem domów wbudowanych w ulice, to przedmieście to zagroda tu, zagroda tam i zagroda tam; nie było ulic, tylko podjazdy do tego czy innego gospodarstwa. Jurszany to Górne (przy wejściu do dawnych Merliszek po lewej stronie góry; od dawna należą do Gabrijałowiczów herbu Abdank) i Dolne (przejeżdżamy przez Merliszki głęboko w głąb wsi i jedziemy aż do ostrego skrętu w prawo - tutaj kończą się Jurszany, a następnie dojeżdżamy do Skirmontiszek (Skirmontiszek), których już nie ma i tylko charakterystyczne stosy kamieni wskażą ci miejsca dawnych zagród. Kiedyś miasta były wspierane przez wsie. Te same miasta z powodzeniem wysysały z wsi najbardziej ambitne, przedsiębiorcze i produktywne siły. Wysysały i wysysały, aż wszystkie zniknęły. Mieszkańcy wsi przenieśli się do Oszmian, mieszkańcy Oszmian ...

NARBUT h. TRĄBY - Ciekawostki historyczne

  Senatorowie w rodzinie: Wojciech, biskup kijowski 1473 r., urn. 1506 r. Mikołaj, marszałek nadworny litewski 1546 r., wojewoda podlaski 1551—1554 r. Rodzina Narbutów, herbu Trąby, należy do najdawniejszych litewskich i nie ulega prawie wątpliwości, że jest jednego pochodzenia z Ostikami; wspólnym protoplastą tych rodzin miał być Narymund ks. litewski, syn Romunda, żyjący 1255—1281 r.; jego syn Lezdejko miał mieć syna Wirszula, a ten Syrpucia, po którym syn Grzegorz na sejmie horodelskim 1413 r. wziął herb Trąby, i miał pięciu synów: Raka, Tokara, Niewiera, Radziwiłła i Szczęsnego, przodków Radziwiłłów, Ościków, Dziewiałtowskich i innych. Po Tokarzu byli synowie: Narbut, Iwaszko i Pieczek; od Iwaszka ma pochodzić rodzina Iwaszkiewiczów, od Pieczka, Pieczkiewicz v. Picekiewicz, a od Narbuta, który pozostawił dziewięciu synów, pochodzą Narbutowie, którzy często w XVI stoleciu po swym przodku pisali się Narbutowiczami; niekiedy zaś, lecz mylnie, pisano ich Narburtami. Choćby nawet, c...